Ελληνική Κοινωνική Έρευνα -Greek Social Research

Τα τρία Δ της επιστημονικής έρευνας Ευστράτιος Παπάνης, Πανεπιστήμιο Αιγαίου Καμιά κοινωνική έρευνα, που δε λαμβάνει τρία στοιχεία δεν μπορεί να διεκδικεί υψηλά επίπεδα εγκυρότητας. Αυτά αφορούν το αίτημα για διεπιστημονικότητα, για διαπολιτισμικότητα και για διαχρονικότητα, τα τρία Δ, όπως τα ονομάζω. Διεπιστημονικότητα γιατί τα πορίσματα κάθε μεμονωμένης επιστήμης δεν είναι παρά κατευθυνόμενες στρεβλώσεις της αλήθειας, αν δεν λάβουν υπόψη τις μελέτες και μεθοδολογίες άλλων γνωστικών τομέων. Διαπολιτισμικότητα επειδή ο παγκόσμιος πληθυσμός δεν αποτελείται από κατοίκους του λεγόμενου δυτικού πολιτισμού, δημογραφικά το αντίθετο μάλιστα, και γι αυτό η οικουμενικότητα είναι το στοίχημα του μέλλοντος. Και διαχρονικότητα επειδή κανένα κοινωνικό ή ψυχολογικό φαινόμενο δεν προκύπτει συγχρονικά, αλλά οι ρίζες του και οι συνέπειες εκτείνονται σε όλη την κλίμακα του χρόνου. Κατά όμοιο τρόπο κανείς ψυχίατρος ή ψυχολόγος δεν μπορεί να κάνει σοβαρή διάγνωση, αν δεν συγκεράσει τις τοποθετήσεις όλων ...

Ο χρόνος ο παλιός Ευστράτιος Παπάνης Αποδιοπομπαίος τράγος ο χρόνος ο παλιός φορτώνεται τα κρίματα της ανθρωπότητας, τις καταστροφές τις φυσικές, τα δυστυχήματα, τους νεκρούς του και τις απώλειες, τις ελπίδες που διαψεύστηκαν, τις ενοχές  και τα τιμήματά τους, τα λόγια τα άστοχα ή τα πικρά και αποχωρεί γηρασμένος, λησμονημένος, απόκληρος. Χαρά από όλους για τη δύναμη της κάθαρσης, τραγούδια για την ενδυναμωμένη ορμή, λες και θα ζούμε ες αεί την επανάληψη της άφεσης.  Ο εξιλασμός έχει επιτευχθεί, με κόστος ασήμαντο - ένας αριθμός που πέρασε, μια ευκαιρία ακόμα γεννιέται. Το άσπιλο του καινούριου επανασυνδέει με όσα δεν τολμήσαμε, με όσα ποθούμε, με τον ανθρωπισμό μας. Όπως και στις αρχαίες εποχές, τελετουργικά, δεήσεις, ευχές συνοδεύουν το ξεκίνημα ή την επίφασή του.  Μέχρι ο πρόωρος απολογισμός να αποδείξει πως στους αιώνες αυτούς οι εξορκισμοί έχουν χάσει τη λυτρωτική τους αξία.   Νέος έτος και η σειρά των σβησμένων μας κεριών μακραίνει. Κι ας προσποιούμαστε πως τα ...

Κανένας μόχθος, προσωπικό επίτευγμα, θυσία ή άθλος, που έγινε στο παρελθόν, δεν μπορεί να εξαργυρώνεται εις το διηνεκές.  Και η επίκληση του κατορθώματος και του κόπου με στόμφο και έπαρση επ´ ουδενί δε δικαιολογεί την αναγωγή του σε υποχρεωτικό πρότυπο για τις επόμενες γενιές ή κεκτημένο αδιαμφισβήτητο. Σαν την επανάσταση του 21, που με τόσο αίμα ποτίστηκε, για να καταντήσει το έθνος μας υπόδουλο της φιλαυτίας μας.  Η ζωή είναι μάχη καθημερινή, δε χρωστά σε κανέναν, αν θέλει επικροτεί αν θέλει καταβαραθρώνει και τα επινίκια ή οι ήττες δεν δικαιολογούν, ούτε αδιάλειπτο καύχημα, ούτε την απελπισία ή την υποχρέωση..Στράτος Παπάνης

Ταραντέλα  Στράτος Παπάνης Η ζωή καθενός που έζησε είναι αφήγηση.  Ένα παραμύθι με αρχή, μέση και τέλος, με ιντερμέδια, με δράση και αγωνία. Με πλοκή και συγκρούσεις και έρωτα, με μάγισσες, με πόνο και διλήμματα και πάθη. Με επιβίωση και αναστοχασμούς, με λυρισμό και επικές μάχες.  Την διηγούνται απολιθώματα, μνημεία, τραγούδια, ζωγραφιές και λέξεις.  Τρυπά τα χώματα που πατήσατε και τις καρδιές, που κάνατε να σκιρτήσουν.  Λεηλατεί το συλλογικό ασυνείδητο και πορφυρώνει τις αυγές, που χωρίς εσάς θα ξημερώσουν. Προσωποποιεί τα άψυχα και νοηματοδοτεί σκοπούς και αιτίες. Ηθελημένα ή αθέλητα οι νότες σας στο μεγάλο δημιούργημα προστίθενται.  Και παράφωνες αν ακουστούνε, ο χρόνος εξημερώνει την απόκλιση και οι επόμενες γενιές κληρονομούν τη συμβολή σας. Κι όλων μαζί οι ιστορίες σας συνθέτουν τη μελωδία του πλανήτη, που εξακοντίζεται ανεξάληπτα στο σύμπαν.  Γιατί αμετάκλητα η κάθε πράξη σας αλλάζει το ντουνιά και το πεπρωμένο του, μορφοποιεί ξανά και ξανά τα...

Σελήνη του απογεύματος Στράτος Παπάνης Αποθρασύνθηκε απ´ το Νοέμβρη η σελήνη και φόρεσε την ηδυπάθειά της όλη και την προσποιητή αιδώ.  Και σαν κυρία πρόωρα στο ραντεβού φτασμένη, το απόγευμα τούτο το παγερό, πάνω από τις στέγες των ανθρώπων και τις μέριμνες, αμήχανα σεργιάνια ολομόναχη αρχινά.  Κι αλλάζει τάχα χρώμα στων περαστικών τους θαυμασμούς και παίρνει τη μορφή των πόθων καθενός που την κοιτά.. Ετερόφωτη, σαν τα ιδανικά, που κάποτε με θαμπώσαν. Υποκριτική, όπως οι έρωτες, που στην πρώτη οδύνη ξεψύχησαν.  Μα καθώς το βράδυ πέφτει και στο σκοτάδι η μνήμη της μέρας μαρμαρώνει, το φέγγος της ολοένα δυναμώνει και σε γητεύτρια μεταμορφώνεται το κορίτσι το ντροπαλό. Με ασημένια προσχήματα περιλούζει την κάθε ασυδοσία και το φως, που πυρπολεί, του ήλιου περιγελά. Γνωρίζοντας πως πάλι θα ενδώσω, όπως πάντα, σε κάθε ενοχή, που το προσωπείο τής αθωότητας φορά..

Άνομα συστήματα Ευστράτιος Παπάνης, Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Αιγαίου  Κανένα σύστημα, είτε αφορά τη δικαιοσύνη, την υγεία, την παιδεία ή τις εξουσίες τις νομοθετικές ή εκτελεστικές, δεν έχει το δικαίωμα να επικαλείται την αρχή της ανεξαρτησίας, για να αποστασιοποιηθεί από το λαό. Από πουθενά δε νομιμοποιείται ηθικά να αξιολογείται εσωτερικά, ώστε να νοθεύει τα κριτήρια και τα αποτελέσματα, συγκαλύπτοντας τις αδυναμίες του, παραμένοντας στο απυρόβλητο και αποθαρρύνοντας τον εξωτερικό έλεγχο. Οποιοδήποτε σύστημα αποκλείει την άμεση συμμετοχή των πολιτών από τη διαμόρφωση των δυναμικών του, με το κλασικό κόλπο της περιπλοκότητας και της πολυνομίας, είναι τυραννικό και σαθρό και πρέπει με τρόπους ειρηνικούς ή ριζοσπαστικούς να επαναθεμελιωθεί εκ βαθέων. Τα συστήματα αυτά με πρόσχημα την ελευθερία τους και τη δημοκρατία γίνονται περίκλειστα, σταματούν να επικοινωνούν, να αλληλεπιδρούν προς όφελος του πολίτη.  Αναπτύσσουν διαδικασίες, ιεροτελεστίες, όρους και...

Καλημέρα Στράτος Παπάνης Θέλω ένα πρωινό να σας πω μια καλημέρα και να να είναι η ευχή γυμνή, χωρίς τον ήχο, που την προσδιορίζει.  Και να σας νιώσω πέρα από κάθε ιδιότητα.. Χωρίς φύλο και μόρφωση, δίχως γένος, τίτλους, ηλικία ή ιστορία.  Μια καλημέρα ατόφια, ανεπιφύλακτη, που δε θα βιάζεται, μα λίγο από το βάρος της μέρας σας θα παίρνει.  Μια σταλιά από τον σταυρό του καθενός, μια γουλιά από τους φόβους σας, μια τζούρα από την αγωνία. Μια καλημέρα, που θα εισχωρήσει στα πνευμόνια σας και στο μυαλό και θα τα τσούξει σαν πρώτο τσιγάρο με μάτια μισόκλειστα. Που θα σας κάψει σα ρακή κρητική από καζάνια πρωτόβγαλτη. Μια καλημέρα που θα βαπτιστεί  στις προσδοκίες σας και θα γίνει μέθεξη, μετάληψη και θεία κοινωνία, γιατί θα ακουστεί όπως η ποίηση της ζωής σας, δίχως παραφωνία και τυπικότητα. Θέλω μιαν αυγή να σας χαιρετίσω, όπως ο ήλιος την πλάση και να γίνει υπόσχεση η καλημέρα, καθώς θα παίρνει τη μορφή του καθενός σας.. Μα όταν το κάνω χαιρετώ το κοινό πεπρωμένο και το...